Wat is 8mm film?
8mm film is een analoog smalfilmformaat dat vooral werd gebruikt door amateurs voor het maken van thuisfilms, documentaires en educatieve films. Het formaat werd in 1932 geïntroduceerd door Kodak als goedkoper alternatief voor 16mm film.
8mm film is technisch gezien één 16mm filmrol bij opname, die na ontwikkeling een twee keer zo lange 8mm film wordt. Daarom wordt het vaak Double 8 genoemd.
Hoe werkt Double 8 film?
De film begint als een 16mm brede filmstrook:
- De film wordt in de camera geladen en belicht slechts aan één kant.
- Halverwege wordt de film omgedraaid.
- De andere kant wordt dan belicht.
- Na ontwikkeling wordt de film in de lengte doorgesneden, waardoor twee 8mm stroken ontstaan die achter elkaar worden geplakt.
Dit proces verklaart:
- waarom het formaat “Double 8” heet
- waarom het laden en filmen nauwkeurig moest gebeuren
Beeldkwaliteit en eigenschappen
- Beeldformaat: ca. 4,5 × 3,3 mm per frame
- Resolutie: beperkt, zichtbaar filmkorrel
- Frame rate: meestal 16 of 18 beelden per seconde
- Kleur of zwart-wit, afhankelijk van het filmmateriaal
- Geen geluid (geluid moest apart worden opgenomen, wat zelden gebeurde)
Door het kleine beeldoppervlak is de scherpte duidelijk lager dan bij 16mm of Super 8.
Camera’s en gebruik
8mm-camera’s waren:
- volledig mechanisch (opwindveer)
- compact en betaalbaar voor gezinnen
- vaak voorzien van eenvoudige lenzen en handmatige belichting
Filmen vereiste planning:
- korte opnametijden
- geen directe terugkijkmogelijkheid
- belichting moest goed zijn (daglicht)
Toepassingen
8mm film werd veel gebruikt voor:
- familiefilms (vakanties, verjaardagen, bruiloften)
- amateurkunst en experimentele film
- onderwijs en clubs
- hobbyisten en cinefielen
Nadelen van 8mm film
- omslachtig laden en omdraaien van de film
- kleine beeldkwaliteit
- geen ingebouwd geluid
- kwetsbaar voor krassen en slijtage
Deze nadelen leidden uiteindelijk tot de ontwikkeling van Super 8 in 1965.
8mm film vandaag
Tegenwoordig wordt 8mm film:
- gedigitaliseerd voor archivering
- gebruikt door kunstenaars en liefhebbers van analoge film
- gewaardeerd om zijn nostalgische uitstraling
Samenvatting
8mm (Double 8) film was een revolutionair, betaalbaar filmformaat dat miljoenen mensen in staat stelde hun eigen films te maken. Hoewel technisch beperkt, speelt het een belangrijke rol in de geschiedenis van amateurfilm en visuele cultuur.
Wat is Super 8 mm film?
Super 8 mm is een analoog smalfilmformaat dat in 1965 door Kodak werd geïntroduceerd als opvolger van Standard 8 (Double 8). Het doel was om filmen eenvoudiger, scherper en toegankelijker te maken voor amateurs en semi-professionals.
Belangrijkste vernieuwing: de cassette
De grootste verbetering van Super 8 was de kunststof filmcassette:
- Geen omdraaien van film nodig
- Geen blootstelling aan licht bij het laden
- Film kon in seconden worden geplaatst
- Minder kans op fouten of beschadiging
Dit maakte Super 8 enorm populair bij gezinnen en hobbyisten.
Beeldformaat en kwaliteit
Super 8 gebruikt dezelfde filmbreedte (8 mm) als Standard 8, maar met efficiënter gebruik van de ruimte:
- Groter beeldoppervlak (ongeveer 50% groter)
- Kleinere perforaties (gaatjes)
- Betere scherpte en detail
- Minder zichtbare filmkorrel
Frame rate:
- Meestal 18 fps (standaard)
- Soms 24 fps (professioneler ogend)
Geluid bij Super 8
Een belangrijke uitbreiding was geluid op film:
- Magnetisch geluidsspoor aan de rand van de film
- Synchronisatie direct met beeld
- Sommige camera’s hadden ingebouwde microfoons
Nadelen:
- Geluidskwaliteit was beperkt
- Geluidssporen slijten na verloop van tijd
Filmsoorten
Super 8 werd uitgebracht in verschillende varianten:
- Zwart-wit
- Kleurnegatief (voor afdrukken en later digitaliseren)
- Kleurpositief (omkeerfilm) – direct projecteerbaar
Bekende merken:
- Kodak (Kodachrome, Ektachrome)
- Fujifilm
- Agfa
Camera’s en techniek
Super 8-camera’s waren technisch geavanceerder dan 8mm:
- Elektrische aandrijving (batterijen)
- Automatische belichting
- Zoomlenzen
- Slow motion en time-lapse (bij sommige modellen)
Dit gaf gebruikers veel meer creatieve vrijheid.
Projectie
Super 8-films werden bekeken met speciale Super 8-projectoren:
- Compact en betaalbaar
- Geschikt voor thuisgebruik
- Sommige modellen ondersteunden geluid
Toepassingen
Super 8 werd gebruikt voor:
- Familiefilms en vakanties
- Amateurfilms en filmclubs
- Kunst- en experimentele film
- Muziekvideo’s en speelfilms (later, als stijlmiddel)
Terugval en huidige status
Vanaf de jaren 80 verloor Super 8 populariteit door:
- Videocamera’s (VHS, Video8)
- Later digitale video
Vandaag de dag:
- Wordt Super 8 opnieuw gebruikt door kunstenaars en filmmakers
- Bestaat er nieuwe Super 8-film (o.a. van Kodak)
- Is digitalisering een veelgebruikte manier om films te bewaren
Samenvatting
Super 8 mm is een iconisch filmformaat dat eenvoud, betere beeldkwaliteit en geluid combineerde in één systeem. Het speelde een sleutelrol in de democratisering van filmen en wordt vandaag gewaardeerd om zijn authentieke, nostalgische beeldstijl.
Filmduur en filmlengte/duur omrekentabel.
8 mm film werd zowel voor 16 beelden per seconde en 18 beelden per seconde verkocht. De gaatjes in de film zorgden ervoor dat het onbelichte materiaal in de camera voor de lens kwam op het juiste moment en op de juiste plek. Bij Super 8 mm zat de perforatie in het midden van het beeld en bij 8 mm tussen de beeldjes in. Super 8 had daarnaast ook een groter oppervlak per beeldje zodat de resolutie en formaat voor een scherper beeld zorgden. Met 18 beeldjes per seconde en zelfs 24 beelden per seconde in professionele apparatuur was Super 8 de meest gebruikte film in de geschiedenis van de amateurfilm. met 1 meter film ‘schoot’ je 250 beelden of 13,85 seconden bij 18 frames per seconde (fps) en 10,41 seconden bij 24 fps. Een standaard consumenten Super 8 cassette bevatte 50 voet (ongeveer 15 meter) film ofwel 200 seconden film.
8 mm (Double 8) bevatte per standaard consumenten cassette ook 50 voet (ongeveer 15 meter, maar bij Double 8 fysiek 7,5 m) film, maar was door zijn kleinere filmformaat ‘zuiniger’ waardoor je per 15 meter (of 7,5 m Double 8) ongeveer 4 minuten film kon schieten.
In de volgende tabel staan de 4 meest gangbare film spoelen met de daarbij behorende aantal meters en het aantal minuten film. De waardes uit deze tabel zijn van toepassing op nagenoeg alle Super 8 films, met uitzondering van Fuji films. Fuji-film is namelijk een stuk dunner en daarom passen er veel meer minuten op een spoel.
| Afmeting (diameter) | Aantal meter | Aantal minuten |
|---|---|---|
| 7 centimeter | 15 meter | 3 minuten |
| 12 centimeter | 50 meter | 10 minuten |
| 15 centimeter | 90 meter | 20 minuten |
| 18 centimeter | 120 meter | 27 minuten |
Formule
Als je een spoel hebt die niet helemaal vol is, kan je vaak nog wel het aantal meters aflezen. Om te berekenen hoeveel filmminuten je dan hebt kan je de volgende formule gebruiken:
Aantal minuten = Aantal seconden film per meter * aantal meter film / 60
Super 8 film
Voor Super 8 film geldt dan:
(1000/4.01)/18 = 13.85 sec. film per meter
8mm film bij 16 fps
Voor 8mm film :
(1000/3.3)/16 = 18.93 sec. film per meter
8mm film bij 18 fps
(1000/3.3)/18 = 16,83 sec. film per meter